Những điều cần biết về Gout và chế độ ăn uống (All about Gout and diet )

Original paper: All about Gout and diet (UK Gout Society)

Tớ thử dịch một bài viết từ UK Gout Society vì ba tớ mắc bệnh Gout hơn 4 năm nay. Nếu có đoạn nào tớ dịch chưa chính xác và tớ không biết từ chuyên môn chính xác thì mong bạn có thể để lại comment để tớ edit lại nhé. Tớ thực sự cám ơn rất nhiều.

I tried to translate a piece about Gout from UK Gout Society into Vietnamese because my dad have been struggling with this disease for over 4 years and I wanted to get to know more about it, as well as might help other vietnamese people got the same issue like my dad. In my dad’s case, it partly comes from his prolonged consuming high-protein foods but mostly from the overwork of his kidneys.

Gout là gì?
Gout là một dạng của chứng viêm khớp do có quá nhiều hóa chất, axit uric ở trong máu. Axit uric là sản phẩm thải ra từ khóa trình phân hủy purine (một loại protein có trong nhiều thức ăn và tất cả tế bào của bạn). Nồng độ axit uric trong máu tăng có thể do những nguyên nhân như: thận của bạn không thể đào thải axit uric một cách hiệu quả, bạn có gen hiếm dị thường, hoặc bởi vì chế độ ăn uống và cách sinh hoạt của bạn làm tăng lượng axit uric sản sinh. Nếu nồng độ axit uric đạt mức cao trong một thời gian dài, những tinh thể hình kim sẽ bắt đầu xuất hiện trong mô, dẫn tới việc sưng phồng và các cơn đau khớp.

Credit: https://www.cedars-sinai.edu/Patients/Health-Conditions/Gout.aspx

Chế độ ăn uống của bạn đóng một vai trò quan trọng trong việc gây ra bệnh Gout cũng như như giảm đi sự đau đớn mỗi khi bị một cơn Gout tấn công. Nếu bạn đã bị mắc bệnh Gout, ăn uống theo chế độ giàu purine có thể khiến bạn tăng gấp năm lần nguy cơ bị những cơn Gout hành hạ.

Có phải những biểu hiện bị đau ốm khác có liên quan tới sự phát triển của bệnh Gout?
Nồng độ axit uric tăng nhanh có thể được nhận biết trong nhiều điều kiện khác nhau, và người bị bệnh Gout có thể có nồng độ cholesterol, triglycerides (một loại chất béo trong máu của bạn)tăng, áp suất máu cao và chậm hấp thu glucose. Điều này có thể khiến bạn mắc (hoặc tăng nguy cơ mắc) bệnh tiểu đường loại 2, hội chứng chuyển hóa và bệnh thận. Thêm vào đó, khoảng một nữa những người mắc bệnh Gout đều thừa cân.

Béo phì trung tâm (bị tăng cân vùng giữa) cũng làm tăng những hợp chất viêm nhiễm nhất định trong máu của bạn. Điều đó có thể làm những cơn đau nhức Gout trở nên trầm trọng hơn cũng như khiến bạn có nguy cơ mắc các bệnh về tim, tiểu đường và hội chứng chuyển hóa. Để biết thêm chi tiết về Gout và những căn bệnh liên quan khác, bạn có thể download: All about Gout and other health problems từ http://www.ukgoutsociety.org.

Việc giảm cân có giúp tôi giảm các triệu chứng của Gout?
Chỉ riêng việc giảm cân cũng có thể giúp bạn làm giảm nồng độ acid uric trong máu và số lần chịu những cơn đau cấp tính. Giảm cân còn giúp bạn giảm áp lực tải trọng lên các khớp xương, ví dụ: hông, đầu gối, mắt cá chân và bàn chân. Tuy nhiên, điều quan trọng là tránh các tai nạn từ chế độ ăn kiêng không đúng cách, vì thiếu hụt năng lượng trong một thời gian dài hoặc giảm cân đột ngột có thể tăng nồng độ axit uric và kích hoạt các cơn đau Gout. Tổng hợp của một chế độ ăn uống cân bằng và tập luyện thể dục thường xuyên là cách tốt nhất để giảm cân một cách an toàn và duy trì cân nặng khỏe mạnh.

Loại thức ăn nào cần tránh?
Vì axit uric được tạo ra trong cơ thể bằng việc phân hủy purine lấy từ thức ăn của bạn, lời khuyên dành cho bạn là giảm thiểu lượng thức ăn giàu purine.

– Những loại thực phẩm giàu purine bao gồm: (cần tránh)
– Nội tạng (offal): gan (liver), thận (kidneys), tim (heart), lá lách (sweetbreads)
– Thực phẩm từ săn bắt (game): gà lôi (pheasant), thỏ (rabbit), nai (venison)
– Các loại cá béo, có dầu (Oily fish): cá cơm (anchovies), cá trích (herring), cá thu (mackerel), cá mồi (sardines), sprats (một loại cá nhỏ ở âu châu), cá trắng nhỏ (whitebait), cá hồi (trout)
– Hải sản (seafood): đặc biệt là hến (mussels), cua (crabs), tôm (shrimps) và các loại động động vật giáp xác (shellfish), cá (fish), trứng cá (roe), trứng cá muối khác (caviar).
– Thịt (meat) và các sản phẩm chiết suất từ nấm lên men (yeast extracts): Marmite, Bovril, nước sốt công nghiệp (commercial gravy) cũng như bia.

– Những loại thực phẩm chứa hàm lượng purine vừa: (ăn với một lượng vừa phải)
– Thịt (meat): bò (beef), cừu (lamb), heo (pork)
– Gia cầm (poultry): gà (chicken), vịt (duck)
– Đậu Hà Lan khô (dried peas), đậu (beens), hạt ngũ cốc (legumes) : đậu hầm (baked beans), đậu đỏ (kidney beans), đậu nành (soya beans), đậu hà lan (peas) v. v.
– Nấm (mushroom), thực phẩm chức năng mycroprotein
– Một số loại rau (Some vegetables): măng tây (asparagus), súp lơ (cauliflower), rau bina (spinach)
– Thực phẩm nguyên hạt (wholegrains): cám (bran), cám yến mạch (oatbran), wholemeal bread-bánh mì sử dụng bột mì một phần hoặc hoàn toàn từ lúa mì nguyên hạt
– Những loại thực phẩm chứa hàm lượng purine thấp:
– Thực phẩm từ sữa (dairy): sữa (milk), phô mai (cheese), yogurt, bơ (butter)
– Trứng (eggs)
– Mì và ngũ cốc (bread and cereals): trừ ngũ cốc nguyên hạt (except wholegrain)
– Trái cây và rau (fruit and vegetables): tương tự trong danh sách thực phẩm chứa hàm lượng purine vừa.

Hàm lượng protein bạn cần là bao nhiêu?
Nói một cách tổng quát, bạn cần khoảng 1g protein trên 1 kg trong lượng cơ thể (một người có trọng lượng 70kg chỉ yêu cầu 70g protein hằng ngày), trừ khi bạn đang trong chế độ ăn hạn chế protein ví dụ như với những người bị bệnh thận cần kiểm soát nghiêm ngặt lượng protein nạp vào.

Dưới đây là một vài ví dụ của hàm lượng protein trong thực phẩm:
+ 100g (3.5 oz) ức gà (chicken breast) chứa 22g protein
+ 100g cá tuyết phi lê (cod fillet) chứa 21g protein
+ Trứng quả to chứa 6g
+ 30g (1 oz) phô mai cứng (hard cheese) chứa 8g protein
+ 30g phô mai tươi (cottage cheese) chứa 14g protein
+ 30g hạnh nhân (almonds) chứa 5g protein

Protein là một phần quan trọng trong bữa ăn của bạn, có tác dụng tăng trưởng và sửa chữa cũng như cung cấp năng lượng. Không chỉ thế, ăn một lượng vừa đủ protein còn cải thiện trạng thái no cũng như điều hòa lượng đường trong máu.

Tuy nhiên, bạn cần biết cách cân bằng sử dụng các thực phẩm có hàm lượng protein cao và vừa bằng cách kết hợp cả nguồn protein từ động vật cũng như thực vật. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn chay với hàm lượng purine cao (ví dụ từ đậu lăng – lentils) vẫn rất ít khả năng dẫn tới bệnh Gout.

Thêm vào đó, thịt đỏ là nguổn giàu chất sắt cũng như dễ hấp thụ vào cơ thể. Những thực phẩm khác như trứng, ngũ cốc khô (pulses) chứa sắt nhưng dưới dạng cơ thể khó hấp thụ. Tuy nhiên, sự hấp thụ sắt có thể được cải thiện nếu bạn sử dụng các thực phẩm giàu vitamin C trong cùng bữa ăn như thêm đậu xanh và tiêu vào món trứng scrambled (scrambled eggs là món trứng được xào trộn chung với sữa, bơ và các thành phần khác).
Một vài người nhận ra rằng những thực phẩm nhất định như dâu tây, cam, cà chua và hạt có thể kích hoạt cơn đau Gout của họ mặc dù chúng ko chứa hàm lượng purin cao. Mặc dù không có bằng chứng nào chứng minh điều này, nhưng có thể cách tốt nhất là bạn nên tránh sử dụng chúng nếu bạn đã từng trải qua tình trạng tương tự.

Có những thực phẩm nào tốt cho bệnh Gout không?
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có chế độ ăn uống giàu vitamin C sẽ ít bị phát triển bệnh Gout hơn. Cũng như, dung nạp vitamin C như một nguồn bổ sung (500 tới 1500mg/một ngày) có thể giảm acid uric trong máu. Điều này đạt được bởi việc nó giúp loại bỏ acid uric ra khỏi cơ thể thông qua thận. Nếu bạn đang xem xét bổ sung vào chế độ ăn các chất cần thiết, hãy thảo luận với bác sĩ của bạn vì vitamin C có thể (hiếm khi) phản ứng với với một số loại thuốc chỉ định (prescribed medications). Hàm lượng cao vitamin C có thể gây ra tình trạng phân lỏng ở một vài người (cause loose stools).

Những quả mọng chua (sour cherries) hoặc nước ép từ quả mọng chua có thể được sử dụng như một phương thuốc tự nhiên cho bệnh gout. Và các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng một loại quả mọng nhất định có thể giảm acid uric trong máu cũng như giảm tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở người bị bệnh Gout.

Ăn uống một cách khỏe mạnh là chìa khóa
Ăn uống theo chế độ ăn cân bằng dưỡng chất đóng vai trò quan trọng với tất cả mọi người. Một chế độ ăn khỏe mạnh giúp quản lý cân nặng và cung cấp dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Bạn nên ăn những loại thức phẩm đa dạng từ bốn nhóm thức ăn chính sau:
– Nhiều trái cây và rau
– Nhiều bánh mì, ngũ cốc và khoai tây
– Một lượng trung bình thịt, các và các sản phẩm khác
– Một lượng trung bình các sản phẩm từ sữa
– Giảm hoặc loại bỏ thực phẩm qua chế biến công nghiệm hoặc các loại đồ uống giải khát

Cẩn thận với đồ ngọt và nước giải khát

Thức ăn và nước uống có vị ngọt fructose (thường được gọi là siro glucose-fructose hoặc siro ngô) cũng như nước giải khát vị ngọt tăng nguy cơ phát triển bệnh Gout cũng như số lần bị các cơn đau hành hạ.

Những nước uống giải khát vị ngọt, các loại nước ép công nghiệp chứa rất ít thành phần trái cây, vì chúng không chứa chất xơ và hoàn toàn không calories.

Hãy cẩn thận với các loại gia vị ngọt (ketchup, mayonnaise…). Rất nhiều nhà sản xuất hiện nay nay sủ dụng siro glucose-fructose vì nó rẻ hơn mía và củ cải

Chế độ ăn uống nhiều carbohydrates không no (dễ tiêu hóa) ví dụ như bánh mì trắng, mì trắng, gạo trắng, bánh quy, bánh ngọt cũng làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2 và cũng liên quan tới bệnh béo phì.

Vì vậy, hãy cố gắng tránh các loại nước giải khát vị ngọt, giảm lượng đường trong khẩu phần ăn, thay vào bằng trái cây tươi.

Tôi có thể uống đồ uống có cồn?
Uống đồ uống có cồn có thể tăng nguy cơ phát triển bệnh gout và có thể mang đến một cơn đau bất ngờ. Đồ uống có cồn có thể làm tăng lượng acid uric trong máu theo một số cách và vì thế kích hoạt những cơn đau. Nhiều loại bia có thể chứa một lượng lớn purines từ quá trình lên men và đồ uống có cồn kích thích sự sản xuất uric acid bởi gan. Quan trọng hơn, đồ uống có cồn lại được chuyển đổi trong cơ thể dưới dạng aicd lactic, ảnh hưởng tới quá trình đào thải acid uric ra khỏi cơ thể bằng đường thận.

Tuy nhiên, nếu bạn tuyệt đối nghiêm túc kiểm soát lượng rượu bia ở mức cho phép: 21 đơn vị một tuần đối với nam, 14 đơn vị một tuần với nữ, những người bị bệnh gout vẫn có thể duy trì sức khỏe tốt mà không nhất thiết phải tránh xa hoàn toàn rượu bia.

Một đơn vị cồn tương ứng với:
– 1/2 pint đồ uống có độ cồn tiêu chuẩn (độ cồn 3-4%) bia, lager (một loại bia nhẹ ở Đức), rượu táo
– 125ml rượu vang (11%, 100ml rượu vang mạnh)
– 25ml spirits
– 50ml sherry hoặc rượu vang bổ

Có phải có những thức uống có cồn tốt hơn những loại khác?

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng nguy cơ phát triển bệnh gout ở những người uống bia một lượng trung bình một cách thường xuyên cao hơn những người uống một lượng tương ứng spirits hoặc vang. Những người uống trung bình hai chai bia một ngày làm tăng nguy cơ mắc bệnh Gout gấp 2.5 lần. Trong khi đó, 2 ly rượu vang hằng ngày không liên quan gì tới việc phát triển bệnh Gout.

Còn bia ít cồn thì sao ?

Người ta vẫn chưa ghi nhận được bất kỳ nghiên cứu cụ thể nào về bia ít cồn. Nhưng nó dường như có thể ít gây ra bệnh Gout hơn.

Có mối liên quan giữa Gout và việc nhậu nhẹt quá độ?

Một vài người nói rằng những cơn đau của họ đến ngay sau mỗi cuộc nhậu quá độ. Điều đó là chính xác vì người ta đã ghi nhận việc nhậu quá độ có thể phát động những cơn đau, thậm chí ngay cả khi chúng ta đã uống thuốc nhằm ngăn chặn chúng.

Tôi có nên uống nhiều nước?

Có, uống nhiều nước làm giảm sự hình thành các tinh thể trong thận. Nói tóm lại, bạn nên uống 8 cốc nước lớn mỗi ngày (1.5l), bao gồm tất cả các loại nước uống kể cả đồ uống chứa caffeine như trà, coffee, trừ đồ uống có cồn. Caffeine có thể đóng vai trò như một chất lợi tiểu mức độ nhẹ. Tuy nhiên, những người uống trà và cà phê thường xuyên sẽ quen với tác động của caffeine. Chỉ khi họ tiêu thụ một lượng hơn mức bình thường thì họ mới trải qua quá trình mất nước nhẹ. Bản thân caffeine không có ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ phát triển bệnh Gout. Vì nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người uống cà phê có nồng độ uric acid trong máu thấp hơn những người uống một lượng tương đương trà.

———————————————————————————– Obin lược dịch từ UK Gout Society

Một vài thông tin hữu ích khác (Some other useful informations)
infographic_1

Vocabulary:
– arthritis
– bloodstream
– a rare genetic abnormality
– prolonged period
– needle-like crystals
– swollen
– painful joints
– attacks of gout
– a five-fold increase
– elevated uric acid
– poor glucose tolerance
– metabolic sydrome
– central obesity: carrying weight around your middle
– inflammatory substances
– exacerbate (v): exacerbate gout attacks
– acute attacks
– weight-loss
– weight-bearing joints
– crash dieting
– trigger painful gout attacks
– offal: sweetbreads, liver, kidneys…
– game: pheasant, venison
– oily fish: anchovies, herring, mackerel, sardines, sprats, whitebait, trout
– seafood: mussels, fish roe, caviar
– meat and yeast extracts: marmite, bovril, commercial gravy
– dried peas, beans, and legumes
– mycoprotein
– wholegrains: bran, oatbran, wholemeal bread
– vegetables: asparagus, cauliflower, spinach
– cod fillet
– hard cheese
– cottage cheese
– almonds
– satiety: how full you feel
– blood sugar control
– pulses
– scrambled eggs
– blood uric acid level
– a dietary supplement
– prescribed medications
– loose stools
– a natural remedy
– commercial fruit juices
– jams
– condiments
– beet sugar
– refined carbohydrates: easily digested
– diabetes
– obesity
– trigger (v)
– fermenting process
– kidneys
– pint: 1/2 litres
– standard strength (alcohol)
– pint: 500ml
– lager: light beer
– cider: alcohol from apple
– single measure of spirits: 25ml of spirits
– single measure of sherry: 50ml of sherry
– fortified wine
– a mild diuretic: causes you to pass urine more often
– mild dehydration

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s